Faalangst: mijn ervaring + tips

De eindexamens zijn inmiddels in volle gang op alle middelbare scholen in Nederland. Zoals ik maandag al vertelde in dit artikel staat Berryblogs.com deze week in het teken van de eindexamens, om alle kandidaten een steuntje in de rug te geven. Ik deelde dus al eerder mijn tips en tricks met jullie, maar vandaag wil ik nog even iets specifieker ingaan op de stress die erbij komt kijken. Een gezonde dosis stress is natuurlijk niet meer dan normaal, maar als je echt last hebt van faalangst is het belangrijk om actie te ondernemen. Je wilt natuurlijk niet dat dat invloed heeft op jouw prestaties. Vandaag deel ik mijn ervaring en tips die ervoor kunnen zorgen dat je je beter voelt.

Voordat ik ga beginnen eerst even wat feiten op een rijtje. Wat is faalangst precies?

Faalangst betekent letterlijk dat men bang is om te falen of te mislukken. Het is dus angst, die optreedt als men iets moet doen waarbij men een prestatie moet leveren en waarbij men kan mislukken.

Bron: http://www.orthopedagogiek.com/Faalangst.htm

Wat zijn de gevolgen van faalangst?

Faalangstige kinderen verwachten vaak veel van zichzelf. Kinderen met faalangst zijn dan ook vaak perfectionistisch, ze eisen te veel van zichzelf en het is eigenlijk nooit genoeg. Hierdoor kunnen kinderen in vele verschillende situaties last hebben van faalangst.
Bij de kinderen met actieve faalangst zien we vaak dat deze kinderen zichzelf helemaal geen tijd gunnen voor ontspanning of iets leuks. Steeds zijn ze met school en huiswerk bezig.

De angst om te falen kan ook lichamelijke klachten veroorzaken: hartkloppingen, zweten, maagklachten, darmklachten, hoofdpijn, slapeloosheid, hyperventilatie en/of trillen. Deze klachten ontstaan doordat het kind onder veel spanning staat door de faalangst.

Bron: http://www.opvoedadvies.nl/faalangst.html

Nu duidelijk is wat faalangst precies is, is het tijd voor story time met Elisa! Wat zijn mijn ervaringen met faalangst?

In de brugklas begon ik op het VWO. Ik had het prima naar mijn zin. Ik had een gezellige groep vrienden gemaakt en behaalde goede resultaten. Daarom besloot ik om na dat jaar verder te gaan op het Gymnasium, want ik vond Grieks en Latijn hartstikke leuk. Mijn vrienden gingen ook allemaal door naar het Gymnasium, dus voor mij waren er alleen maar voordelen. In de tweede lag het niveau natuurlijk wat hoger, maar ook hier ging ik fluitend doorheen. Ik had wel wat moeite met wiskunde en NASK (combinatie van natuur- en scheikunde), maar door wat extra te leren wist ik toch zonder problemen over te gaan naar het derde jaar van Gymnasium. Tot dat punt was er geen vuiltje aan de lucht en was ik gewoon van plan om op dit niveau verder te gaan. Maar toen….

In het derde jaar merkte ik al gauw dat dit jaar anders was dan de jaren ervoor. Ik had nu ook nog de vakken economie, natuur- en scheikunde erbij en dat waren nou net mijn zwaktepunten. Ik behaalde ene na de andere onvoldoende, hoe hard ik er ook voor leerde. Ik had rond de kerstvakantie bijles voor 4 verschillende vakken en ik was daardoor vaak veel langer op school dan mijn klasgenoten. In de tweede toetsweek van dat schooljaar begon mijn faalangst. Ik sliep en at slecht en kon alleen nog maar denken aan school. Wat als het fout gaat? Wat als ik geen voldoendes haal? Wat als ik een slechter cijfer haal dan mijn vriendinnen? Dat waren vragen die 24/7 door mijn hoofd gingen. Tijdens toetsmomenten kreeg ik de ene paniekaanval na de andere wat ervoor zorgde dat mijn cijfers nóg lager werden. In het voorjaar was ik continu ziek waardoor ik nog meer lessen miste en achterliep op de rest. Op dat punt besloot ik samen met mijn ouders, mentor en andere docenten dat dit anders moest. Zelfs mijn gemiddeldes van vakken waar ik normaal goede cijfers voor haalde, zoals Engels, Nederlands en Latijn, begonnen steeds verder te zakken. Overgaan naar 4 Gymnasium/VWO was dus absoluut geen optie. Mijn school wilde eigenlijk dat ik doubleerde en dus 3 Gymnasium een jaartje over deed, maar voor mij was de maat vol. Zo’n jaar wilde ik nooit meer en daarnaast wilde ik toch niet naar de universiteit, maar een HBO studie doen waar ik naast theoretisch ook praktisch bezig kon zijn. Gelukkig ging uiteindelijk iedereen akkoord en mocht ik naar 4 HAVO, mits mijn cijfers niet slechter werden dan ze al waren. Er viel een enorme last van mijn schouders, maar ik was nog niet van die faalangst af. Daarom mocht ik meedoen met de faalangstreductietraining op mijn school. Daar zal ik zo meer over vertellen!

Schermafbeelding 2018-05-16 om 21.20.47.png

Hoe gaat het nu met de faalangst? Op de middelbare school had ik er nog wel regelmatig last van, maar door de oefeningen toe te passen die ik op de training heb geleerd, bleef het wel onder controle. Tijdens mijn eindexamens had ik er alleen nog maar bij wiskunde last van, dus dat was een enorme overwinning voor mezelf. De stress uitte zich wel op een andere manier, daar kun je op mijn oude blog alles over lezen! Nu heb ik er eigenlijk zelden nog last van. Ik gebruik de oefeningen nog wel regelmatig, maar ik merk dat dat steeds meer automatisch gaat. Waarom wil ik dit nou met jullie delen? Ik vind het gewoon heel belangrijk dat faalangst geen taboe is. Het is geen aanstellerij of “gewoon wat stress”. Het is een serieus probleem waar heel veel kinderen, jongeren en volwassenen mee te maken krijgt. Ik vind dat daar meer aandacht voor moet komen zodat anderen dit ook inzien. Ook hoop ik dat mensen die last hebben van faalangst op tijd actie zullen ondernemen zodat depressies, burn-outs en andere mentale problemen op tijd voorkomen kunnen worden.

Terug naar de faalangstreductietraining. Tijdens de training werd ik in groepsverband begeleid door 2 docenten die zich in dit onderwerp gespecialiseerd hebben. Door middel van opdrachten, zowel individueel als samen, leerden we om te gaan met de faalangst. We kregen oefeningen aangeleerd die we in de praktijk konden toepassen als we een paniekaanval kregen, tijdens een toets bijvoorbeeld. De oefeningen waar ik het meest aan heb/had zal ik vandaag met jullie delen, zodat jullie er hopelijk ook wat aan hebben. Ik ben natuurlijk geen expert, maar wel een ervaringsdeskundige en ik ben van mening dat deze oefeningen je al een heel eind in de goede richting kunnen helpen. Mocht dat nou nog niet genoeg zijn en blijf je last hebben van faalangst, neem dan contact op met een expert die je verder kan begeleiden. Op naar de tips! Als je denkt dat de tips je wat bekend voorkomen, dat kan kloppen. Op mijn vorige blog  schreef ik hier namelijk ook een artikel over. Toch wilde ik het ook op deze site plaatsen, zodat het voor alle Nederlandse volgers wat beter te begrijpen is!

1. Adem in, adem uit…

Ademhaling is alles als het gaat om faalangst. Zoals ik al eerder schreef gebeurt er veel in je lijf wanneer je faalangst ervaart. Je kan dus kortademig worden of zelfs hyperventileren. Als je hersenen te weinig zuurstof krijgen, kan dat leiden tot hoofdpijn en andere problemen die je liever niet hebt tijdens een toets. Daarom is het belangrijk dat je je ademhaling onder controle krijgt. De oefening die je daarvoor kunt doen, is diep inademen, een paar seconden vasthouden en weer rustig uitademen. Ik doe dit altijd als ik me gestresst voel en het helpt bijna altijd wel. Het is simpel en iedereen kan het, dus probeer het eens!

6e94ed5d604de84dba663047a1b5f0ac
Bron: https://nl.pinterest.com/pin/389702173992276266/

2. Van negatief naar positief

Als je last hebt van faalangst, gaan er continu negatieve gedachtes door je hoofd. “Ik ga het toch niet halen, het is véél te moeilijk.” Dat is een van de vele gedachtes die door mijn hoofd gingen zowel voor als tijdens een toets. Dit leidde me af en zorgde ervoor dat ik langzaam ging geloven in die negatieve gedachtes. De oefening die daarbij kan helpen, gaat als volgt. Schrijf alle negatieve gedachtes op een rijtje. Ga dan bij iedere gedachte na of het relevant is. Is die toets echt te moeilijk? Hoe kun je nu al weten dat je het niet gaat halen? Het duurde bij mij even voordat ik door had dat deze gedachtes helemaal niet relevant waren. Als je dat eenmaal door hebt, is het tijd voor de volgende stap. Pak een ander papiertje en ga alle negatieve gedachtes omzetten tot positieve gedachtes. Ik doe er alvast eentje voor!

Negatieve gedachte: “Ik ga het toch niet halen, het is véél te moeilijk.”

Positieve gedachte: “Kop op, je haalt deze toets vast wel!”

Klinkt al een stuk beter toch? Als je dat rijtje met positieve gedachtes nou vaak leest ga je ze hopelijk onthouden en er misschien ook wel in geloven. Probeer het maar eens, ik ben benieuwd of het werkt!

3. Neem een herinnering mee

Als ik mijn favoriete oefening zou moeten noemen, zou het deze zijn. Tot op de dag van vandaag helpt deze oefening me nog steeds als ik nerveus ben of iets belangrijks moet doen. Voordat je een belangrijk moment hebt, zoek je een object wat je mee kan nemen. Dit mag van alles zijn, zolang er maar een positieve herinnering achter zit en het niet te groot is, want dan mag/kan het misschien niet mee. Ik draag bijvoorbeeld altijd het armbandje die ik van mijn tante kreeg op de ochtend van haar bruiloft, tijdens belangrijke momenten. Op de bruiloft had ik de eer om bruidsmeisje te zijn. Als ik naar dit armbandje kijk denk ik terug aan die dag. Ik ben dan weer even helemaal terug op de ceremonie en het feest, in mijn mooiste jurkje samen met al mijn familie om me heen. Dat geeft me zo’n fijn gevoel. Ik neem tijdens bijvoorbeeld een toets altijd een paar minuten om helemaal in dat moment te zijn en daarna kan ik weer rustig verder. Dit armbandje is al gedragen tijdens toetsen, sollicitatiegesprekken, optredens en vele andere zenuwslopende momenten. Ik kan dit echt iedereen aanraden!

img_9572

4. Bereid jezelf voor

Zoals ik maandag ook al schreef, heeft het mij erg geholpen om me even af te sluiten van anderen. Zij kunnen er misschien tegen, maar als je faalangst hebt, werkt het nou eenmaal niet als andere mensen je gek maken met de laatste formules, bijvoorbeeld. Ook vind ik het fijn om voor een zenuwslopend moment even naar rustige muziek te luisteren en te focussen op mezelf. In klaslokalen vind ik het altijd prettig om bij het raam te zitten. Zo kun je even naar buiten kijken of de ramen open doen als je frisse lucht nodig hebt. Zorg dat je al je pennen, potloden en andere materialen in orde hebt, zodat je je daar in ieder geval geen zorgen meer om hoeft te maken. Op toetsen lees ik altijd eerst alle vragen door. Vervolgens vul ik eerst alles in wat ik weet en daarna pas wat ik lastiger vind. Zo houd jij de boel onder controle.

5. Het is oké om te falen

Het is oké om te falen. Iedereen maakt weleens fouten, zelfs de meest succesvolle mensen op aarde. Misschien krijg je zelfs een herkansing als het echt fout gaat, maar als dat niet zo is is dat ook niet het einde van de wereld. Die ene toets zegt niks over jou als persoon. Het zegt niks over hoe creatief/zorgzaam/mooi/lief/bijzonder/uniek je bent. En weetje, over een paar jaar herinner je je niets meer van die ene toets waar je je nu druk om maakt. Je kunt niet meer doen dan je nu doet en het is al hartstikke knap dat je bent gekomen tot waar je nu bent. Voor sommigen is zelfs dat al een hele opgave, maar jij zit daar toch maar mooi. Wees trots op jezelf want je verdient het!

dbf12c3a0962469a76a34cd1899c2cc2

Voordat ik dit artikel afsluit wil ik eerst even de docente bedanken die mij heeft geholpen tijdens die lastige periode op de middelbare school. Zij heeft me laten inzien dat ik er mag zijn en dat ik vertrouwen mag hebben in mezelf.  Zonder haar hulp had ik niet gestaan waar ik nu sta. Ik denk nog regelmatig terug aan haar tips en steun en daar ben ik haar eeuwig dankbaar voor!

Ik hoop dat jullie nu meer te weten zijn gekomen over wat faalangst is, wat het kan doen met iemand en hoe je het kan verminderen. Als je denkt last te hebben van faalangst, raad ik aan om erover te praten met iemand die je vertrouwd. Schaam je er niet voor, want dat is nergens voor nodig. Natuurlijk mag je mij ook altijd een berichtje sturen!

Liefs, Elisa

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s